Zamordowani przez islamistów za to, że byli nauczycielami. Francja wspomina dwie tragedie
Fot: Dominique Bernard / Samuel Paty
Michał Rogalski | 13/10/2026
Trzy lata temu, 13 października 2023 roku, islamiski napastnik zamordował we francuskiej szkole nauczyciela Dominique’a Bernarda. Niemal dokładnie trzy lata wcześniej, 16 października 2020 roku, Samuel Paty został brutalnie zabity po przeprowadzeniu lekcji o wolności słowa. Dziś Francja ponownie oddaje hołd obu pedagogom. Ich śmierć przypomina o dramatycznych konsekwencjach islamskiego fanatyzmu i stawia poważne pytanie o przyszłość europejskiej cywilizacji.
Samuel Paty. Zamordowany po lekcji o wolności słowa
16 października 2020 roku 47-letni Samuel Paty, nauczyciel historii i geografii w Conflans-Sainte-Honorine pod Paryżem, został zamordowany niedaleko swojej szkoły.
Wcześniej podczas lekcji dotyczącej wolności wypowiedzi pokazał uczniom karykatury Mahometa. Wokół nauczyciela rozpętano kampanię oskarżeń, która rozprzestrzeniła się również w mediach społecznościowych.
Napastnik, 18-letni Abdoullakh Anzorow, radykalny islamista pochodzenia czeczeńskiego, zaatakował pedagoga nożem, a następnie go zdekapitował. Został zastrzelony przez policję.
To morderstwo wstrząsnęło Francją. Pokazało, że nauczyciel może stać się celem terrorysty za treści przekazywane podczas zwykłej lekcji.
Dominique Bernard. Kolejny nauczyciel zginął w szkole
13 października 2023 roku terror ponownie uderzył we francuską edukację.
W Arras, na północy Francji, napastnik uzbrojony w nóż wtargnął na teren zespołu szkół Gambetta-Carnot. Zabił 57-letniego nauczyciela języka francuskiego Dominique’a Bernarda, a kilka innych osób zostało rannych.
Sprawca był byłym uczniem placówki. Francuskie władze potraktowały zdarzenie jako zamach o charakterze islamiskim.
Bernard zginął w miejscu, w którym przez lata przekazywał młodzieży wiedzę i zamiłowanie do literatury.
Dwie tragedie, które dzieliły niemal dokładnie trzy lata, stały się dla Francuzów symbolem zagrożenia wymierzonego w nauczycieli i wolność nauczania.
Francuskie szkoły ponownie oddają hołd zamordowanym
W październiku 2026 roku Francja obchodzi trzecią rocznicę śmierci Dominique’a Bernarda oraz szóstą rocznicę zamordowania Samuela Paty’ego.
Ministerstwo Edukacji zapowiedziało organizację minut ciszy w szkołach oraz zajęć poświęconych pamięci obu pedagogów. Uczniowie mają rozmawiać o wolności wypowiedzi, odpowiedzialności i zasadach oraz normach, na których opiera się życie społeczne.
W tym roku do szkół trafia również film L’Abandon, przedstawiający ostatnie dni życia Samuela Paty’ego. Towarzyszą mu materiały edukacyjne pomagające wyjaśnić uczniom okoliczności tragedii.
Pamięć o zamordowanych nauczycielach pozostaje więc częścią francuskiej debaty o bezpieczeństwie i misji szkoły.
Czy Europa potrafi obronić swoją cywilizację?
Obie zbrodnie pokazują, do czego może prowadzić islamski ekstremizm, który odrzuca wolność sumienia, swobodę nauczania i prawo człowieka do wyrażania przekonań.
Dla chrześcijan wydarzenia te mają również szerszy wymiar.
Europa, której kulturę przez stulecia kształtowało chrześcijaństwo, nie może rezygnować z obrony wolności, godności ludzkiego życia i prawa do przekazywania własnego dziedzictwa następnym pokoleniom.
Francja pozostaje krajem wielkich katedr, świętych i chrześcijańskiej tradycji. Jednocześnie jest państwem świeckim, a zamordowani nauczyciele reprezentowali publiczną szkołę republikańską. Ich pamięć nie należy wyłącznie do jednego środowiska światopoglądowego.
Nie wolno dopuścić do sytuacji, w której nauczyciel boi się prowadzić lekcję, a społeczeństwo rezygnuje z własnych wartości pod presją ekstremistów.
Lekcja także dla Polski
Rocznice francuskich tragedii skłaniają do refleksji również nad polską szkołą.
Bezpieczeństwo uczniów i nauczycieli jest podstawowym obowiązkiem państwa. Równie ważne pozostaje jednak wychowanie do odpowiedzialności, szacunku dla życia i wolności sumienia.
Dla Polskich rodzin istotną częścią tego wychowania jest wiara katolicka oraz rozumienie godności człowieka według zamysłu Bożego.
Przywołując pamięć o Samuelu Patym i Dominique’u Bernardzie, pamiętajmy również, że cywilizacja potrzebuje ludzi gotowych bronić prawdy, wolności i godności bliźniego – bez względu na groźby i naciski.