Kim był prawdziwy Święty Mikołaj?

TFP | 06/12/2025

Przywykliśmy dziś do określenia Święty Mikołaj, dlatego niewielu pamięta, że u swego źródła odnosiło się do czcigodnego biskupa Kościoła katolickiego. Jego prawdziwa historia, przeniknięta duchem wiary pierwszych wieków, rozpoczyna się od młodego sieroty o imieniu Mikołaj, który urodził się w III wieku w miejscowości Patara. Wówczas był to obszar hellenistyczny; dziś położony jest na południowym wybrzeżu Turcji.

Jego rodzice, ludzie zamożni i głęboko wierzący, wychowali go w atmosferze chrześcijańskiego oddania. Zmarli jednak podczas epidemii, pozostawiając go samego, ale wyposażonego w bogate dziedzictwo wiary. Posłuszny słowom Zbawiciela: „sprzedaj, co posiadasz i rozdaj ubogim”, Mikołaj rozdał cały swój majątek, ofiarnie służąc potrzebującym, cierpiącym i chorym. Poświęcił całe życie Bogu i już jako młody człowiek został powołany na stanowisko biskupa Miry. Biskup Mikołaj słynął z hojności wobec ubogich, z wyjątkowej miłości do dzieci i troski o żeglarzy narażonych na niebezpieczeństwa morza.

Za panowania cesarza Dioklecjana, bezlitosnego prześladowcy uczniów Chrystusa, biskup Mikołaj cierpiał za wiarę: został wygnany i uwięziony. Po uwolnieniu wziął udział w Soborze Nicejskim w 325 roku, gdzie z apostolską gorliwością potępił arianizm. Święty Metody podaje, że to właśnie dzięki nauczaniu biskupa Mikołaja tylko Mira pozostała nietknięta herezją podważającą Boskość Chrystusa.

Z tą samą gorliwością, z jaką bronił prawdy o Chrystusie, zwalczał także pogaństwo. Święty Mikołaj działał niestrudzenie, nie wahając się przed radykalnymi środkami w celu oczyszczenia swej diecezji z bałwochwalstwa. Zburzył między innymi główną świątynię Artemidy, a według przekazów złe moce uciekały z przerażeniem na samą jego obecność.

 

Był również obrońcą swego ludu w sprawach doczesnych. Gdy namiestnik Eustacjusz przyjął łapówkę, by skazać trzech niewinnych ludzi na śmierć, biskup Mikołaj przybył na miejsce egzekucji, własnoręcznie powstrzymał kata i uwolnił skazańców. Następnie stanowczo skonfrontował się z winowajcą, skłaniając go do uznania przestępstwa i przyjęcia pokuty.

We Francji troje małych dzieci zabłądziło podczas zabawy i padło ofiarą okrutnego rzeźnika, który je zwabił i zamordował. Święty Mikołaj ukazał się i błagał Boga o przywrócenie ich do życia, a dzieci cudownie wróciły do swych rodzin. To tylko jedna z wielu opowieści ukazujących, dlaczego Święty Mikołaj czczony jest jako patron i opiekun dzieci.

Kilka historii opowiada również o św. Mikołaju i wydarzeniach związanych z morzem. W młodości udał się na pielgrzymkę do Ziemi Świętej, pragnąc wzrastać w świętości i głębiej przeżyć tajemnice życia, Męki i Zmartwychwstania Chrystusa. W drodze powrotnej potężna burza zagroziła zatopieniem statku. Mikołaj modlił się ze spokojem człowieka całkowicie ufnego Bożej Opatrzności, a ku zdumieniu przerażonych żeglarzy wichry nagle ucichły, a fale się uspokoiły. Dlatego czci się go jako patrona żeglarzy i podróżnych.

W ciągu stulecia po jego śmierci czczono go powszechnie jako świętego. Jego grób w Mirze stał się sławnym miejscem pielgrzymek. Gdy w regionie narastały wojny i najazdy, chrześcijanie obawiali się, że dostęp do grobu może zostać utrudniony. Ze względu zarówno na religijne jak i handlowe korzyści wynikające z dostępu do miejsca odwiedzanego licznied przez pielgrzymów, dwa bogate miasta włoskie — Wenecja i Bari – zaczęły rywalizować o przejęcie jego relikwii. Wiosną 1087 roku żeglarzom z Bari udało się przewieźć je potajemnie do swego miasta, gdzie spoczęły w porcie na południowo-wschodnim wybrzeżu Italii.

Przeniesienie relikwii nie przerwało niezwykłego zjawiska, zwanego „manną świętego Mikołaja” — płynem, który wedle tradycji wydziela się z jego kości po dziś dzień i posiada moc uzdrawiającą. Ten cud od stuleci przyciąga rzesze pielgrzymów z całej Europy.

Nad jego kryptą w Bari wzniesiono majestatyczną świątynię. Do dziś niezliczeni wierni przybywają, aby uczcić świętego, który swą hojnością, cudami i wstawiennictwem bronił dzieci, żeglarzy i niesłusznie prześladowanych. Sanktuarium św Mikołaja w Bari stało się jednym z największych i najbardziej czczonych ośrodków pielgrzymkowych średniowiecznej Europy. Tam właśnie biskup Mikołaj zasłynął jako „Święty z Bari”. Do dziś pielgrzymi i turyści odwiedzają wspaniałą Basilica di San Nicola, gdzie żywa pamięć o wielkim obrońcy wiary trwa nieprzerwanie.

Źródło: tfp.org